ولایت مطلقه از دیدگاه ابن عربی و میر حیدر آملی
18 بازدید
محل نشر: معرفت » دی 1380 - شماره 49 (9 صفحه - از 88 تا 96)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
«ولایت» مقامی است که از سوی خداوند متعال به افراد خاصی از بندگان صالح اعطا می شود. به موجب این مقام، او واسطه نزول الطاف الهی به مردم می گردد و وصول همه خیرات به واسطه وجود ولی صورت می گیرد. این مقام شایسته افراد محدودی از بندگان صالح خداوند می باشد که هر چند در بین آن ها به صورت تشکیک دیده می شود، ولی در بین برخی از افراد از شدت بیش تری برخوردار است که این افراد به عقیده اهل تشیع به «امام» و قطب عالم شناخته می شوند. ولایت به این معنا به دو نوع کلی تقسیم می شود: ولایت مطلقه و مقیّده. ولایت مطلقه اصل در ولایت است؛ یعنی تمام کسانی که دارای ولایت مقیّد، می باشند، وابسته به ولایت مطلقه بوده و نورشان را از آن می گیرند؛ همانند نبوت مطلقه و مقیّده. اهل تصوّف در اعتقاد به این معنا از «ولایت»، با اهل تشیع اشتراک دارند. هم چنین در تعیین افراد صاحب ولایت مطلقه و مقیده نیز معمولاً عرفا و صوفیان همانند شیعیان می اندیشند. ولی در این میان، محی الدین بن عربی، که از بزرگان عرفان و صاحب کتاب نصوص الحکم و فتوحات مکیّه می باشد، از شیعیان فاصله گرفته است. او صاحب ولایت مطلقه را حضرت عیسی(علیه السلام) و ولایت مقیّده را شخص خودش می داند. بر خلاف شیعیان که صاحب ولایت مطلقه را حضرت علی(علیه السلام) و صاحب ولایت مقیده را امام مهدی (عج) می دانند. این اختلاف میر حیدر آملی از عرفای نامی قرن هشتم و از شارحان نصوص را بر آن داشت تا در مقدمه شرح نصوص خود، در کتاب مستقلی به نام نص النصوص، به نقد نصوص بپردازد و از سه منظر عقل و نقل و کشف هر یک از مدعاهای ابن عربی را رد کند و در مقام پاسخ گویی مفصل برآید.
آدرس اینترنتی